با وجود آلودگي ها و مخاطرات زيست محيطي در صنعت ساختمان و محيط عملياتي، لزوم توجه به حفاظت كارگران و كاركنان در كارگاه هاى عملياتي در اين پروژه ها ضرورى است چرا كه در بلند مدت، برخي از اين آلودگي هاى محيطي نه تنها منجر به ايجاد بيمارى هاى شغلي براى كارگران و كاركناني كه بطور مستقيم و مداوم در معرض وجود گرد و غبار مي باشند مي گردد، بلكه براى ديگر افراد نظير مهندس ناظر و عوامل كنترلي كارگاه و حتي مجاورين كه بطور موردى و بعض ًاً در معرض تماس قرار مي گيرند نيز خواهد شد. از اين رو در اين بخش به صورت عملي و جهت تعدادى از عمليات هاى صنعت ساخت و ساز و به كمك سامانه طراحي شده مبتني بر تكنولوژى اينترنت اشياء و با تحليل نتايج بدست آمده از اين سامانه ى هوشمند به جلوگيرى از مخاطرات متعددى كه متوجه افراد شاغل در كارگاه هاى ساختماني و اشخاص ثالث است كمك مي گردد؛ چرا كه

طبق آمار ٥٤ درصد حوادث حين كار كشور در سال هاى اخير در كارگاه هاى ساختماني رخ داده است و بيمارى هاى شغلي عارضه ديگرى است كه در محيطهاى كارگاهي وجود دارد؛ اما به اين دليل كه در بازه زماني بلند مدت اتفاق مي افتد، كمتر از حوادث كار مورد توجه قرار ميگيرند.

بهره بردارى از سامانه هوشمند در حين عمليات هاى مختلف صنعت ساخت وساز

در برخي آيتم ها نتايج در حين انجام عمليات ثبت گرديده اند و بلافاصله پس از توقف كار نتايج افت كرده و شرايط بهبود نسبي پيدا مي كند؛ در حاليكه در برخي آيتم ها نتايج حتي بعد از توقف كار نيز افت معنا دارى پيدا نمي كند. از اينرو يك بار هم ميانگين نتايج در نظر گرفته شده و سپس با توجه هر دو نمودار به تحليل آنها پرداخته مي شود. (مطابق با جدول زير)

جدول 12-6-1) اعلام بيشترين نتيجه و متوسط نتايج عملكرد سامانه در حين عمليات هاى اجرايي

شايان ذكر است در اين مقاله نتايج بر اساس ميزان و غلظت گرد و غبار حاصل عمليات بدست آمده است و ميزان سمي بودن آلاينده ها بررسي و مقايسه نشده است، اگرچه امكان اضافه كردن سنسور تشخيص سمي بودن آلاينده ها به سامانه هوشمند وجود دارد.

نمودار 12-6-1) مقايسه بيشينه مقدار نتايج عملكرد سامانه هوشمند در حين عمليات ساخت و ساز

نمودار 12-6-2) مقايسه ميانگين مقدار نتايج عملكرد سامانه هوشمند در حين عمليات ساخت و ساز

همانطور كه در دو نمودار فوق مشاهده مي شود، در مقايسه با برخي آيتم هاى ديگر شايد از جوشكارى آهن انتظار نتايج حاصله بالايي نبود ولي در هر دو نمودار نتايج بالايي را نشان ميدهند و در وضعيت خطرناك به سر مي برد، كه به نظر مي رسد بر خلاف برخي آيتم ها كه دستگاه فرز بخشي از ذرات را به جهتي دور از سر و صورت جوشكار پرتاب و پخش مي كند و يا ذرات با سر و صورت فاصله دارند در جوشكارى به علت ماهيت آن و همچنين گرماى حاصل از ذوب، دود وآلاينده ها مستقيماً به سمت سر و صورت جوشكار متصاعد مي شوند، اين نكته به همراه سمي و خطرناك بودن فيوم ها و دود حاصل از جوشكارى مشكل را حادتر خواهد كرد، در مرتبههاى بعدى وضعيت خطرناك به ترتيب برشكارى بدون تمهيدات تهويه در كاشي و موزاييك بوده است، كه با توضيحات قبلي در خصوص عوارض استنشاق گرد و غبار حاوى سيليس و ايجاد بيمارى هاى ريوى وعوارض مزمن آن مطرح شد توجه به اين موارد را ضرورى مي نمايد، در حالي كه با ايجاد تمهيدات مناسب تهويه و نيز مرطوب كردن سطح برش به شكل قابل توجهي مي توان ميزان توليد گرد و غبار برشكارى را كاهش داد. ايجاد تهويه مناسب در برشكارى كاشي و موزاييك ميزان توليد ذرات و گرد و غبار ايجاد شده در آنها را از رتبه دوم و سوم(وضعيت خطرناك) به رتبه نهم و دهم (بسيار ناسالم) تغيير داده است، ضمناً مرطوب كردن موزاييك و نيز سفال باعث بهبود قابل توجهي شده و رتبه برشكارى با تهويه مناسب موزاييك را باز هم به رتبه چهاردهم (ناسالم) سوق مي دهد.

با توجه به وجود مصالح و روش هاى سنتي اجراى عمليات ساخت وساز، به نظر مي رسد توليد و ايجاد نخاله هاى ساختماني به بخش جدايي ناپذير از صنعت ساخت و ساز تبديل شده است. مساله اى كه جداى از بروز ضرر و عدم صرفه اقتصادى كه در پروژه ها سبب مي گردد آسيب هاىبهداشتي و زيست محيطي را نيز در بر دارد.

ملاحظه مي گردد تميزكارى نخاله بدون وجود تهويه و در فضاى محدود چه در محاسبه بيشينه و چه در محاسبه ميانگين رتبه چهارم (خطرناك) را داراست و اين بدين معناست كه حتي در صورت توقف كار نيز وضعيت خيلي بهتر نمي شود. در حاليكه با ايجاد تهويه، وضعيت به خصوص در محاسبه ميانگين بسيار بهتر مي شود،

به عبارت ديگر تميزكارى نخاله با وجود تهويه مناسب در محاسبه بيشينه نتايج رتبه يازدهم (بسيار ناسالم) را دارد و بلافاصله پس از توقف كار نيز نتايج دچار افت شده و وضعيت بهتر مي گردد به طورى كه در محاسبه ميانگين رتبه (سيزدهم ناسالم) را كسب مي كند.

يكي از موارد ديگرى كه شايد ايجاد ذرات و توليد گرد و غبار از آن پيش بيني نمي شد؛ برشكارى گچ برگ و عايق پلاستوفوم است كه به نظر مي رسد اين برشكارى، سبب توليد ذرات ريز گچ و فوم نموده و در مجموع سبب مي گردد كه در محاسبه بيشينه رتبه پنجم(خطرناك) را كسب نمايد، در حالي كه به علت وجود تهويه مناسب در محاسبه ميانگين وضعيت كمي بهتر شده و رتبه هفتم(بسيارناسالم) را كسب مي نمايد. برش پانل گچي با شيار كن هم از مواردى است كه هم در محاسبه بيشينه و هم در محاسبه ميانگين نتايج بالايي (خطرناك) را دارا مي باشد كه اين امر نشان دهنده ميزان زياد توليد ذرات به همراه ماندگارى آنها در فضا است.

از موارد قابل توجه ديگر نيز پخش و آميختن سيمان است كه داراى بيشينه نسبتاً زياد (خطرناك) مي باشد و با توجه به ميزان كاربرد و وسعت استفاده از آن در بسيارى از آيتم هاى ساختماني و نيز نحوه دپو ، تخليه و نگهدارى آن در كارگاه هاى ساختماني، توجه به گرد و غبار آن براى كارگران و استادكاران، مسئولين كارگاهي و براى مجاورين و همسايگان كارگاه هاى صنعت ساخت و ساز امرى ضرورى است، و در اين راستا توجه به روش هاى نوين ساخت و ساز، صنعتي سازى، استفاده از دراى وال و ملات آماده تاكيد مي گردد.

همچنين در عمليات سنباده زني و پوساب زني، ميزان توليد ذرات شايد به اندازه ديگر عمليات هاى ساختماني نباشد(در محدوده ناسالم براى افراد حساس مي باشد)، اما با توجه به ميزان ريز بودن گرد و غبار توليدى در آن و حتي سمي و خطرناك بودن برخي رنگ ها در كنار عمليات نقاشي و وجود مواد خطرناك و سمي در رنگ ها و حلال ها، توجه به كل فرايند نقاشي نيز امرى بسيار ضرورى به نظر مي رسد. به طور كلي تقريباً به نظر مي رسد تقريباً تمامي آيتم هاى اجرايي در صنعت ساخت و ساز از جهت توليد ذرات و گرد و غبار در وضعيت ناسالم براى افراد حساس تا خطرناك قرار مي گيرند و به طور كلي فضا و اتمسفر كارگاه هاى ساختماني در اين محدوده قرار مي گيرند،

از اينرو ضمن تاكيد بر ايجاد و توجه به تهويه مناسب و راهكارهايي نظير مرطوب كردن سطح و مواردى نه چندان دشوار نظير توجه به جهت وزش باد در زمان برشكارى و اجراى عمليات، استفاده از ماسك و عينك ايمني در زمان اجراى عمليات ضرورى مي باشد، چرا كه آسيب ها و التهابات چشمي به صورت آني است سبب توجه فورى به چشم در معرض آسيب مي شود، همچنين به علت نوع ساختار فيزيكي چشم و پلك زدن و مرطوب نمودن سطح چشم، در مقابل اينكه به علل مختلف بعضاً تنفس افراد از راه دهان بوده و نيز به علت خزنده بودن و پنهان بودن آسيبهاى ريوى در كنار مزمن و گاهي لاعلاج شدن آسيب هاى آن، از اهميت مضاعف ماسك زدن خبر مي دهد و مي بايد همه افراد در زمان حضور در كارگاه هاى ساختماني الزاماً از ماسك استفاده كنند و اين رويه تبديل به فرهنگ كار در سايت هاى ساخت و ساز گردد.